Zeylin Üçüncü Parçası
Haşir münasebetiyle bir sual:
Kur’ân’da mükerreren (1) اِنْ كَانَتْ اِلاَّ صَيْحَةً وَاحِدَةً ; hem (2) وَمَٓا اَمْرُ السَّاعَةِ اِلاَّ كَلَمْحِ الْبَصَرِ fermanları gösteriyor ki, haşr-i a'zam, bir anda zamansız vücuda geliyor. Dar akıl ise, bu hadsiz derece harika ve emsalsiz olan meseleyi iz'an ile kabul etmesine medar olacak meşhud bir misal ister.
Elcevap: Haşirde, ruhların cesedlere gelmesi var, hem cesedlerin ihyası var, hem cesedlerin inşası var.
“Üç Mesele”dir.
BİRİNCİ MESELE
Ruhların cesedlerine gelmesine misal ise, gayet muntazam bir ordunun efradı istirahat için her tarafa dağılmış iken, yüksek sedalı bir boru sesiyle toplanmalarıdır.
Evet, İsrafil'in borusu olan Sur'u,(3) ordunun borazanından geri olmadığı gibi, ebedler tarafında ve zerreler âleminde iken ezel cânibinden gelen (4)اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ hitabını işiten ve (5)قَالُوا بَلٰى ile cevap veren ervahlar, elbette ordunun neferatından binler derece daha musahhar ve muntazam ve mutîdirler.
Hem değil yalnız ruhlar, belki bütün zerreler dahi, bir ordu-yu Sübhanî ve emirber neferleri olduğunu kat'î bürhanlarla Otuzuncu Söz ispat etmiş.
İKİNCİ MESELE cesedlerin ihyasına misal ise:
Çok büyük bir şehirde, şenlik bir gecede, bir tek merkezden, yüz bin elektrik lâmbaları, âdeta zamansız bir anda canlanmaları ve ışıklanmaları gibi, bütün küre-i arz yüzünde dahi, bir tek merkezden yüz milyon lâmbalara nur vermek mümkündür. Madem Cenab-ı Hakk'ın, elektrik gibi bir mahluku ve bir misafirhanesinde bir hizmetkârı ve bir mumdarı, Hâlık’ından aldığı terbiye ve intizam dersiyle bu keyfiyete mazhar oluyor. Elbette, elektrik gibi binler nuranî hizmetkârlarının temsil ettikleri hikmet-i İlâhiyenin muntazam kanunları dairesinde, haşr-i a'zam tarfetü’l-aynda vücuda gelebilir.
_______________
1. [Kıyametin kopması] yalnız tek bir sesledir… (Yâsin Suresi: 29 ve 53. ayetler.)
2. Kıyametin gerçekleşmesi ise, ancak göz açıp kapayıncaya kadardır. (Nahl Suresi: 77.)
3. Bkz. En’am Suresi: 73; Kehf Suresi: 99; Taha Suresi: 102; Mü’minun Suresi: 101; Neml Suresi: 87; Yâsin Suresi: 49, 51, 53; Saffat Suresi: 19; Sad Suresi: 15; Zümer Suresi: 68; Kaf Suresi: 20, 42; Hakka Suresi: 13; Nebe Suresi: 19; Naziat Suresi: 6-7, 13.
4. Ben sizin Rabbiniz değil miyim? (A’raf Suresi: 172.)
5. Evet, Rabbimizsin. (A’raf Suresi: 172.)